فيض تأليفات زيادى دارد كه در عالم خود بسيار نفيس و با كمال جودت تأليف شده است ، ملا محسن شعر هم مىگفته است و فيض تخلص مينموده ، برخى از اشعار أو مانند أستاذ نحريرش سست و ناموزون است « 1 » . * * * ملا عبد الرزاق متخلص بفياض داماد و شاگرد ملا صدرا از اعاظم حكما و فلاسفهء بعد از ملا صدراست و بطور مسلم در بحث نظرى از فيض عميق‌تر و دقيق‌تر است ولى جمعى معتقدند در أفكار فلسفي تابع مسلك مشّاء است . به نحوى وارد مباحث مىشود كه گويا از أفكار عاليهء أستاذ خود لونى نگرفته است ولى باطنا سالك طريقهء اشراق و معتقد بمبانى أستاذ است و از ترس خلق روزگار و فرار از تكفير ، عقايد خود را به سبك متكلمان و أهل نظر جلوه داده است . دليل بر اين‌كه معتقد بر تقدّم طريقهء اشراق و تصوّف بر مسلك أهل نظر است آنست كه در أوائل گوهر مراد بلكه در اواسط و اواخر اين كتاب صريحا گفته است « 2 » : طريقهء اشراق همان طريقهء انبياء است كه خواص از مردم را به عين جمع و احديت وجود دعوت كرده‌اند و طريقهء أهل نظر طريقهء قاصران از

--> ( 1 ) - ديوان اشعار ملا محسن بچاپ رسيده است . بين أو و ملا عبد الرزاق نامهء شكوائيه در صورت شعر رد و بدل شده است كه صاحب روضات آن را ضبط نموده است . ملا عبد الرزاق شاعرى توانا و با قدرت بوده است ديوان شعري دارد در حدود چهارهزار بيت و بنا بگفتهء بعضي از ثقات هشتهزار بيت كه جزو كتب كتابخانهء آستان قدس است و فياض در اين اشعار شخصيتى ديگر در نظر جلوه مينمايد . ( 2 ) - رجوع شود بگوهر مراد چاپ هندوستان 1301 ه ق ص 8 . ملا عبد الرزاق م ، 1071 ، مبدء و معاد ملا صدرا را به خط خود نوشته و با نسخهء أستاذ مقابله نموده است و به نظر أستاذ رسانيده . در حواشي اين كتاب مهر صدر الدين شيرازى ديده مىشود . اين كتاب را صاحب شوارق خدمت أستاذ قرائت نموده است . اين نسخه در كتابخانه حضرت أستاذ محقق حاج ميرزا محمد حسين طباطبائى تبريزى مد ظله أستاذ حقير است فياض در احاطهء باقوال متكلمان كم‌نظير است .